تلمبه


آخرین به روزرسانی:
تلمبه


خاستگاه این واژه به احتمال زیاد اتروسکی است. قدیمی‌ترین ثبت آن qriambos (ثْریامْبُوس) یونانی است که اسم سرودهایی دینی بوده در ستایش دیونوسوس و احتمالا از زبان اتروسکی وامگیری شده باشد. از این بن کلماتی مثل triumphus لاتین و triomphe فرانسوی و triumph انگلیسی مشتق شده‌اند که همگی به معنای «فتح و ظفر» و «سرود پیروزی» هستند. 

همین کلمات نخست در زبان‌های اروپایی و بعدتر در وامگیری‌هایشان در زبان‌های دیگر معنای «شیپور» را پیدا کرد و به خاطر شباهت لوله‌ی تلمبه به شیپور به آن نیز اطلاق شد. مشتق‌های این کلمه در زبان‌های اروپایی عبارتند از: touloumpa (تولومپا: تلمبه) یونانی، trompe (شیپور) فرانسوی کهن، tromba (تلمبه) و tromba (شیپور) ایتالیایی،tulmba (تلمبه) بلغاری و tulumba (تلمبه) رومانیایی، tromba (شیپور) پرووانس، trumpette (شیپور) فرانسوی، trumpet (شیپور) انگلیسی،

در زبان‌های ایرانی این کلمات به این صورت‌ها وامگیری شده‌اند: «تولوم» (لوله، شلنگ) و « تولومْبَه» (تلمبه، شیپور) ترکی، «تلمبه» و «تلمبه‌زنی» و «ترومپت» پارسی که این آخری از فرانسوی وامگیری شده است.

این کلمات عامیانه محسوب می‌شده‌اند و در شعر و ادب پارسی کاربرد چندانی نیافته‌اند.