این واژه احتمالا از ریشهی ترکی «*توت» و «توتْمَک» به معنای «دود کردن» گرفته شده که خود از ریشهی «*دَوْ» (دود کردن) آریایی وامگیری شده و با «دود» همریشه است. این واژه احتمالا در این شکل در پارسی پدید آمده از این زبان به سایر زبانهای ایرانی راه یافته است: ܬܬܘܢ (تُتون) سریانی، թութուն (توتون) ارمنی، «توتون» ترکی و ازبکی و ترکی اویغوری، «تُتون» کردی، «تُتُن» عربی عراقی، თუთუნი (توتونی) گرجی، თუთუმი (توتومی) مینگرلی، тутын (توتِن) کاباردی،
این واژه در زبانهای دیگر نیز وامگیری شده است: тютюн (تیوتیون) بلغاری و اوکراینی، тутун (توتون) مقدونی، tyton لهستانی، tutun رومانیایی، ту̀тӯн (توتون) صربی-کروآتی،
این واژه در شعر و ادب پارسی رواجی نداشته است.