جنگ


آخرین به روزرسانی:
جنگ


کلمه‌ی «جُنگ» از قلمرو تمدن چینی به ایران وارد شده و معنای اصلی‌اش «زورق و قایق» بوده است. درباره‌ی خاستگاهش دو نظریه وجود دارد. یکی آن که این واژه خاستگاهی چینی دارد و از       (هْلْجُون) در نبشته‌ی آوندهای برنزی ژوی غربی مشتق شده، که امروز در چینی به 船 تبدیل شده و «چوئَن» خوانده می‌شود.

نگرش دیگر آن است که این واژه از زبان مالایی برخاسته و از آنجا به چینی راه یافته است. «جُونگ» در متون کهن مالایی از قرن نهم میلادی یافت می‌شود و همین مفهوم قایق و زورق را می‌رسانده است. با این حال رواج آن به قرن پانزدهم میلادی مربوط می‌شود و اولین متون در قلمرو چین و جاوه در این هنگام این کلمه را ثبت کرده‌اند. جالب آن که تقریبا در همین هنگام در متون پارسی هم نمایان می‌شود و بنابراین ممکن است این کلمه مستقیما از مسیر راه بازرگانی دریایی ایرانیان از جاوه و هندوچین وامگیری شده باشد. سندی چینی به اسم «کانگ تای» (康泰) این حدس را تایید می‌کند. چون در سال ۲۶۰م. یعنی ابتدای عصر ساسانی می‌نویسد که کشتی‌های قلمرو جنوبی «کون لون» ‌(جاوه و هندوچین) تا آسورستان و ایران غربی می‌رفته‌اند و از آنجا اسب وارد می‌کرده‌اند.

         کلمه‌ی «جُنگ» در پارسی احتمالا در ارجاع به کالاهای متنوعی که در کشتی‌های بازرگانی هندوچینی حمل می‌شده‌اند، تعمیم یافته و برای کشکولی از مطالب در یک کتاب نیز به کار گرفته شده است. زبان‌های اروپایی این کلمه را از عربی وامگیری کرده‌اند که به خاطر غیاب «گ»، آن را به صورت «جُنک» می‌نوشته‌اند. در فاصله‌ی سالهای ۱۳۴۵ تا ۱۶۰۹م. این کلمه در متون اروپایی به شکل‌هایی بسیار متنوع دیده می‌شود و این بدان معناست که املاء و تلفظش هنوز استانده نشده بود: junco پرتغالی،jonque  فرانسوی، iuncque/ joanga/ juanga اسپانیایی، ioncque/ ionct/ giunchi/ zonchi ایتالیایی، ionco/ djonk/ jonk هلندی. در قرن هفدهم میلادی کم کم ثبت junk برای این کلمه در زبان‌های اروپایی جا افتاد و به طور خاص برای کشتی‌های چینی به کار گرفته شد. jonk سوئدی و žonka در روسی و जंग (جَنگ) هندی شکل‌های امروزین دیگر این کلمه هستند. کلمه‌ی انگلیسی junk به معنای «آت و آشغال» هم از همین‌جا برخاسته است. مشتقی از آن به صورت «جانک فود» گاهی در پارسی هم به کار گرفته می‌شود.